Er is een brandende kwestie die voorrang vraagt om verteld te worden. Toch, omdat ik hecht aan een min of meer chronologische beschrijving, land voor land, parkeer ik deze kwestie even. Als een cliffhanger, overigens beeldspraak die erg toepasselijk is als je de zuidkust van Cyprus ziet. Want daar, aan die zuidkust, waar ik met mijn voeten in het water heb gestaan, gaat het verhaal verder.

Ontmoetingen

Ik heb veel mensen ontmoet in Cyprus. Mensen die op het eiland geboren en getogen zijn, maar ook met eilanders met een andere herkomst.

Omdat het niet moeilijk schijnt te zijn om een thuisgevoel te krijgen op dit eiland en de Cyprioten open staan voor wie dan ook in de wereld, is Cyprus een eiland geworden waar vele nationaliteiten in vrede leven.

Meneer Achmed, 81, had ik zien wandelen met een zak walnoten van de markt. Mij trof zijn zachte uitstraling en mooie kop. Ik wilde hem fotograferen maar dat lukte niet. Een half uur later zat hij op een bankje in de hoofdstraat van Nicosia. Daar knoopte ik een praatje aan. Hij vertelde dat hij Turks is en woont aan de Grieks-Cypriotische kant van de grens. Hij heeft de inval van Turkije in 1963 meegemaakt. Hij nam de tijd om model te zitten. Het eerste portret.

Dat werd gelijk gevolgd door een tweede op een terrasje van het meest punkerige soort dat je kunt voorstellen. Met schatten van jongeren die de tent runnen. Omdat een van de klanten, Alexa, zo mooi in de zon/schaduw zat met lijnenspel door haar gezicht, vroeg ik haar voor de foto en vond zwart-wit de beste keuze.

Twee vrolijke noten in mijn serie korte ontmoetingen met foto zijn de sportieve Helena, die met grote armslagen naast me liep, de pas erin, en ik nam ook grotere stappen zodat ik naast haar bleef en knoopte een gesprekje aan. Ze sprak van de ideale temperatuur nu, in maart, voor sport en dat dit in hoogzomer niet kan midden op de dag. ‘Gek zijn die toeristen die in de zon gaan bakken’. Ik vroeg of ik haar kon fotograferen en ze bleef fanatiek doorgaan met haar gymoefeningen. Zonder regieaanwijzingen klikte ik.

Adela, een Tsjechische Pippi Langkous dacht ik achteraf, acrobate én ICT-er, zeer eigenzinnig die ik op een prachtige wandeling naar de zuidoostkust tegenkwam, schoot ik op een onbewaakt moment toen zij haar reismascotte op de foto zette met het uitzicht van de zee.  Zij is een van de voorbeelden van mensen die remote werken en daarvoor plekjes uitzoeken naar wens. Dan is Agia Napa geen slechte keuze.

Wereldproblemen en leed

In mijn dagen in Cyprus werd ik tijdens ontmoetingen meermalen geconfronteerd met problematiek in de wereld.

Met Don, een Amerikaan van 74 uit Texas heb ik drie keer samen ontbeten in het hotel. Zoiets ontstaat ‘toevallig’. Er was geen tafeltje meer vrij dus ik moest bij iemand die ook solo reisde aanschuiven. Dat werd bij Don. Hij is in Cyprus omdat hij weg moest uit Griekenland na de maximale verblijfsduur van 90 dagen. Cyprus is de dichtstbijzijnde optie om in de buurt te blijven van zijn gewonde vriend die in Athene in het ziekenhuis ligt. Gewond geraakt in een gevechtsactie in Irak. Hij gaat die vriend, die aan PSS lijdt en schotwonden heeft, zodra het kan meenemen naar de VS.

In een restaurant in Larnaca waar livemuziek gespeeld werd kwamen twee jongemannen uit Israël binnen. Toen ik vertelde dat ik in Nederland woon, reageerde een van hen met: Ik heb gehoord dat het voor mensen uit Israël onveilig is daar heen te gaan. ‘Ik ga daar niet heen, ik ben bang, daar gebeuren hele foute dingen ‘. Toen ik enige genuanceerde duiding probeerde te geven aan het incident met de voetbalsupporters gaf hij geen thuis. ‘Altijd zijn wij de gebeten hond’ (vrij vertaald) ‘Maar dat laten we niet meer toe’. Hij is soldaat in het Israëlische leger.  

In Noord-Cyprus (Nicosia) hielp mij een jongeman met het vinden van de weg. Een mooie uitstraling deze vent. Zijn gehele familie werkte voor de NAVO in Afghanistan en ze zijn daarom allen moeten vluchten voor de Taliban. Hij kan in Cyprus vanwege een studievisum leven, maar leeft in onzekerheid over wat daarna. Toen hij dat vertelde werden zijn ogen nat. En daar ging ik met mijn rugzak verder de vrijheid in. Dat beet. Machteloosheid.  Wat gun ik zo’n jonge vent een mooi leven.

Gangsterfilm

Zojuist vertelde ik al over Adela. De wandeling die zij en ik maakten ging tot een rotsige landtong. Daarna terug. Zij koos voor de asfaltweg en dan liftend terug want ze wilde nog wat werken. Ik liep verder en wilde dat juist in het gouden uurtje van de zon om te fotograferen. Totdat het voor mij ook genoeg was. Nog anderhalf uur tot de bushalte, best veel en zwaar. Ik zag en hoorde op een uitzichtpunt met parkeerplaats een Brabants sprekende Chinese man, die met zijn Chinese vriend NL sprak. Ik hapte toe en vroeg of zij mij misschien een lift konden geven. Het moest even aan moeder (een wat oudere Chinese dame die voortdurend naar Chinese programma’s keek op haar telefoon) en deal. We reden, de mannen vertelde over hun werk bij ASML, en bij een rotonde was het ineens ‘boem’; een auto achterop met daar direct achteraan openslaande portieren en een hoop geschreeuw. Toeters van auto’s die door wilden, volgden. Luid kabaal. Dus er werd gekoerst naar een plek om de situatie te bekijken. Het was achteraf. Verder geen voorbijgangers. En het was donker.  Vier mannen stapten uit. Een flinke walm alcohol verklaarde een slecht reactievermogen. Bliksemschichten schoten uit de ogen van de man met de grootste walm. Ondertussen was duidelijk dat aan zijn of hun auto er geen schade meer mogelijk was; het was een rijdend schadewrak. De huurauto bleek er goed van afgekomen te zijn. Maar de woordenwisseling bleef. In was voor een film was ik beland?’ Het flitste door me heen dat ik de oudste man van het gezelschap was. De moeder stond er verstijfd en onderkoeld bij. De Chinese chauffeur, Lan, bleef gelukkig rustig alhoewel hij soms ook even schreeuwde als reactie op een andere kreet. Ik zag dat een van de mannen het wilde walmende type wilde kalmeren. Toen gaf ik hem een hand en zei: Okay. Dat gaf al een beetje rust. Daarna gaf ik de man met de grote kegel een hand. Die bleef hij kort vasthouden op een akelige manier, maar goed, ieder zei op zijn wijze ‘ Okay’ en stapte in de auto en ging. Het wegrijden van de vier Cyprioten ging in plankgas. In een stofwolk verdwenen ze uit zicht.

De brandende kwestie

Inmiddels ben ik in Turkije in een hotelkamer in Nevsehir, Cappadocië. De reis naar deze plek begon met een nachtelijke vaartocht van Cyprus naar Turkije. Ik maakte een val toen ik bepakt en bezakt in het donker op het haventerrein naar het schip liep. Ik landde met mijn linker-scheenbeen op een scherp stuk beton dat opgehoogd was en ik niet zag. Terugdenkend: Exact op het moment dat ik twijfelde of ik een foto zou maken van het haventerrein, maar ik me realiseerde dat er overal borden stonden: fotograferen verboden. Gewicht van de rugzak gaf een extra duw. Ik stond op, liep door, bloedend, een brandend gevoel in mijn onder scheenbeen. Op het schip aangekomen zag de wond er slecht uit. Scheepspersoneel keek mee en zeden: ‘ You have a serious problem’ Ik voelde me dizzy. Wat voelde ik me kwetsbaar en ook bang dat mijn reis naar de knoppen zou gaan. Ik werd door de mannen van de boot verwezen naar de politie, tien minuten teruglopen bij de bagagecontrole. Zij zouden hulp kunnen bieden. Daar aangekomen zeiden ze enkel: ‘spoelen’ en wezen ze naar de wasbak in de wc.  Er werd ook alcohol voor desinfectie op de wond gespoten. Maar geen deskundige EHBO of BHV zoals in Nederland gangbaar is. Ik liep weer terug naar het schip. Wat wankel. Ik had een hut, gelukkig, en kon daar tot mezelf te komen. Daar was een douche om de wond verder te reinigen. Ik zocht mijn verbandspulletjes op in mijn rugzak met ondermeer Betadine.

De nacht was raar en pijn in mijn been viel mee, wel bleef het branden. Ik was bezorgd. Moet ik nu direct naar een ziekenhuis? Maar ik wilde niet dat mijn reisplan in de soep zou lopen; ik had een lange busreis voor de boeg. En de dag daarna een tour door het wonderlijke natuurfenomeen van Cappadocië. De drie bussen die ik nodig had sloten naadloos aan op elkaar. Ik belde onderweg naar mijn eigen huisartsenpraktijk. Als er gehecht moet worden kan dit binnen 24 uur, vertelde de artsenondersteuner. Het busstation was nog ver van het hotel. Ik pakte een taxi. Luid toeterend en scheurend, niet op mijn verzoek, bracht de taxichauffeur me bij het hotel. Op, was ik toen ik het hotel bereikte. Door bemiddeling van het hotel heb ik hulp gekregen van een privé-ziekenhuis. Een arts en verpleegkundige kwamen in een groene stoffige Dacia naar het hotel gereden en bekeken de wond. Ik moest mee en de wond werd vakkundig gereinigd en voorzien vaneen laag antibioticazalf. Ik kreeg een tetanusinjectie en een antibioticakuur moest opgehaald worden bij de apotheek. Maar voor hechtingen was ik te laat. Het zal een stevig litteken blijven. Een blijvende herinnering aan de oversteek van Cyprus naar Turkije.

Tenslotte nog enkele foto’s van Cyprus