Het is niet de eerste keer dat ik door stromende regen wordt verwelkomd in een nieuwe stad. Terwijl ik in de bus zit, van de boot naar mijn hotel, wordt de regen alsmaar erger. In het hotel is een zwembad met sauna en het lijkt me een goed plan daar eerst maar eens van te genieten. Zoals ik in Nederland gewend ben stap ik bloot de sauna in. Ik ben de enige. Even later komt een stevig gebouwde Fin, met norse blik, ook de sauna in, hij met een zwembroek aan. ‘Doe ik nu iets vreemds hier, zo zonder badkleding?’, vraag ik mezelf af. De Fin gooit voortdurend water op de hete stenen waardoor er een enorme stoomstoot ontstaat. Ik kan het prima hebben, maar mij valt op dat deze man dit geheel niet afstemt. Voor hetzelfde geld was ik bezweken onder het stoomgeweld. Na een eerste saunagang trek ik een paar baantjes in het zwembad. Heerlijk om weer te zwemmen. ‘Ach laat ik mijn zwembroek maar aanhouden als ik weer de sauna in ga, dan breng ik die man niet in verlegenheid’ bedenk ik me, en stap de sauna in. Zit daar diezelfde man, nu in zijn blootje. Tja, soms weet ik het even niet.
Ik besluit, ondanks de regen, er toch nog uit te gaan, om iets te eten in ieder geval en iets van Helsinki te beleven. Mijn paraplu klapt direct dubbel als ik buiten kom. Goed richten dus, als een windschild voor me uit. Na een snelle zoektocht op internet besluit ik naar de voormalige arbeiderswijk wijk Kallio te gaan. Daar zouden veel startups zijn, een actieve jonge cultuur en ook veel eettentjes en cafés. Normaliter zou ik op mijn gemak de wijk verkennen en dan een plekje kiezen om te eten. Maar de regen maakt het anders. Ik beland al snel in een Nepalees eettentje waar ik een hapje eet, ga daarna naar een café, waar ik hoop om met die of gene een praatje aan te knopen. Een paar mannen zitten er ook, achter een halve liter bier, maar een uitstraling van ‘welkom’ voelde ik in het geheel niet. Later krijg ik wat duiding. Finnen zoeken doorgaans niet snel contact. Zijn vaak solistisch. Dat doe ik dan ook maar. Ik pak mijn e-boek en lees verder in het geweldige boek ‘De opgang’ van Stefan Hertmans.
De volgende ochtend is het zonnig. Er staat er een ongelooflijk uitgebreid ontbijt klaar in mijn hotel. De hoeveelheid aan eiwitten, groente en fruit die een mens nodig heeft op een dag eet ik gelijk maar in de ochtend, zodat dat alvast binnen is en ik het wat rustig aan kan doen in de prijzige horeca. Ik doe mee met een begeleide stadswandeling en verder bezoek ik het architectuur- en design-museum, wandel door parkjes en langs enkele van de vele oevers en bezoek de prachtige bibliotheek Oodi. Die bibliotheek is ongelooflijk groots en veelzijdig opgezet. Niet alleen boeken te leen, maar ook kun je er foto’s op A1 formaat afdrukken, schaken, overlegruimtes gebruiken (kosteloos) en nog veel meer. Er wordt duidelijk veel geïnvesteerd in ontwikkeling en leven-lang-leren door de Finse overheid.
Hieronder een foto-impressie.
In deze Rolls-Roys trouwauto wacht de chauffeur op het einde van de kerkdienst. Hij zet zijn pet op speciaal voor de foto. Als ik vertel dat ik uit Nederland kom vertelt hij (met zekere trots) dat hij dezelfde voornaam heeft als Jari Litmanen, de Finse sterspeler van Ajax tussen 1992-1999.
Veiligheid
Van de documentaire-serie ‘ Het nieuwe ijzeren gordijn’ was me al bekend dat er voor alle bewoners en werkenden in Helsinki ondergrondse veilige plekken zijn in het geval van oorlog of andere calamiteiten. Hier is een ingang van een metrostation afgebeeld met een driehoekig teken naast de A. Dit is het teken dat er een veilige plek is. Deze zijn in heel Helsinki aanwezig.
Van mensen die ik spreek hoor ik hoe moeilijk de situatie aan de grens met Rusland momenteel is. Russen kwamen veelvuldig naar Finse plekken voor vakantie. Dit is weggevallen, wat problemen geeft voor de economie. Verder zijn er veel mensen die familie of vrienden over en weer hebben. Dit heeft te maken dat vele Russische gebieden voor de tweede wereldoorlog Fins waren. (Finland heeft land moeten opgeven). Het hek dat nu gebouwd is en de verhevigde controle is begrijpelijk maar eist ook haar tol op menselijk gebied.
Ik hoor ook van mensen dat de keuze van Finland om bij de NAVO te gaan niet door iedereen wordt toegejuicht. Velen hadden liever de neutrale status gehouden, uit angst om meegetrokken te worden in een internationaal conflict.
Naar Lapland
Met de trein ga ik naar Rovaniemi. Dit is een treinreis van 9,5 uur, door de typisch Finse naaldbossen en langs en over brede snelstromende rivieren. Rovaniemi ligt op de poolcirkel, en behoort tot Lapland. Mijn appartementje is van alle gemakken voorzien, inclusief een sauna. In Rovaniemi ga ik allereerst mijn verdere reis regelen. Ik wil een bus-ticket voor mijn busreis naar Tromsø aanschaffen, overmorgen. Het busstation heeft geen kantoor, dus ik ga te rade bij de bibliotheek. Tot mijn schrik wordt duidelijk dat er helemaal gen bus rijdt in dit (tussen)seizoen. Wel in het toeristische winterseizoen en ook in de zomer. Ik moet dus mijn plannen omgooien. Mijn drie geboekte nachten Tromsø ben ik kwijt (niet restitueerbaar) en daarvoor in de plaats wordt het een overnachting in Haparanda (Zweden), Narvik en eentje extra in Rovaniemi. (Het is af en toe flink regelen als je je eigen reisbureau bent. Doorgaans houd ik wel van dit soort gepuzzel, maar soms voelt het zwaar te bemerken dat lang niet alle info van de verschillende websites klopt. Zo heeft ook Google Maps het regelmatig mis, net als de rail-plan app die gekoppeld is aan mijn Interrail).
Rovaniemi
Op een wandeling die ik maak bij Rovaniemi loop ik door bossen, die de winter aan het afschudden zijn. Maar toch valt er af en toe nog een bui sneeuwvlokken. Handschoenen aan, muts op. De schone zuivere lucht maakt me licht duizelig. Op twee plekken zie ik een vuurplaats, waar droog hout voorradig is dat ieder kan gebruiken om te warmen of om op de barbecueën.
Ik zie een moeder met zoon bezig met een vuur. Uiterst behoedzaam en deskundig worden de minuscule vlammetjes tot volwassen vlammen gebracht. Ik kijk, ervaar een serene rust in dit schouwspel en pak ook wat geschikt klein spul om de vlammetjes mee aan te wakkeren. Ik houd ook van vuurtjes maken. Dan zegt zoonlief tegen mij: ‘Hey, daar is een bron’ (uit het Fins vertaald door zijn moeder) en wijst me de weg. De jongen van zes vraagt daarna of ik ook een worstje wil. Daar zeg ik geen nee op. Hij heet Eemeli, en zijn moeder heet Essi.
We raken aan de praat. Ze vertelt dat ze een vriend heeft vlakbij Utrecht. ‘Ja iets van Wek be Duur’… Ik reageer verrast; ‘WIJK BIJ DUURSTEDE??’ – daar wóón ik!’. Bizar, een vrouw in Lapland die twee mensen kent in het kleine Wijk bij Duurstede! Ze vertelt ook dat ze eerder een Airb&b heeft gerund vanuit haar huis, maar nu, omdat haar zoon bij haar woont, niet meer. Ik vraag haar gelijk: Kun jij mij hosten voor een nacht? Want ik blijf een nacht langer dan gepland in Rovaniemi. Als tegenprestatie stel ik voor om te koken. En zo gaat het. We eten lekker zo krijg ik te horen. Leuk om weer eens voor anderen te koken. Zoonlief eet de groente wel die hij anders niet eet. Hij vraagt me een spel met hem te doen na het eten. Doe ik met plezier. Verder hebben Essi en ik een interessant gesprek, ondermeer over het Finse onderwijs, en het onderwerp stervensbegeleiding, waarin zij zich als verpleegkundige steeds verder in specialiseert.
Santa Claus village
Uit nieuwsgierigheid bezoek ik het Santa Claus park. Dit was me sterk aangeraden door Tanja, die ik ken van de fitness, en daar een keer met haar camper was beland. ‘Het is wel heel kitsch, maar als je daar in de buurt bent….’ Het is een locatie op de poolcirkel waar het altijd kerstmis lijkt. Immers: de kerstman is daar ook buiten het kerstseizoen te vinden. Er zijn allerlei winkeltjes. Ook is er een Husky-boerderij en zijn er in de winter diverse excursies te doen. Het is nu extreem rustig.
Natuurlijk wil ik de kerstman ontmoeten, dus ga ik naar zijn kantoor. Terwijl er in het winterseizoen en in de zomervakantie een lange rij kan staan, kan ik gelijk doorlopen. Bij het ingangsportaal staat een kunststof kerstboom en word ik door een vriendelijke mooi uitgedoste elf welkom geheten. Eerst zijn mensen met jonge kinderen aan de beurt.
Daarna loop ik op een joviale kerstman af die mij de hand schudt en mij in het Nederlands begroet. ‘Goedendag!’ Ik mag in een royale zetel plaatsnemen naast hem. Hij is geïnteresseerd in mijn reis en geeft me waardevolle tips over de plek die ik nog ga bezoeken op de Lofoten. Ondertussen heeft de elf ons beiden gefotografeerd en de foto wordt later aangeboden voor 45 euro. Daar ga ik niet op in. Ik krijg een kaartje mee voor als ik me nog bedenk. Ik mag geen foto’s maken in dit kantoor dat vol ligt met ingepakte kerstcadeaus.
Sinterklaas en Santa Claus
Op een van de zuidelijkste plekken die ik bezocht (Bari) was ik bij de tombe van St. Nicolaas en nu in de residentie van de kerstman. De onsterfelijke mannen noemen elkaar ‘vrienden’, maar feitelijk zijn ze beide voortgekomen uit dezelfde Noord-Europese mythologie van Odin of Wodan (Oppergod in het voorchristelijke tijdperk) waarvan bekend is dat hij zich met een achtpotig paard door de lucht verplaatste. Dit mythologische figuur is na de intrede van het Christendom gekoppeld aan de heilige St. Nicolaas en in landen die zich lange tijd niet inlieten met het Christendom, zoals Scandinavië en de Baltische landen, werd het de kerstman en is het zo gebleven. En bij gebrek aan paarden in het hoge noorden werd het achtpotige paard vervangen door rendieren en een slee.
Grens Finland – Zweden
Er zijn verschillende grensovergangen. Het eerste dat in het oog sprong toen ik de Zweedse grens naderde was het logo van het Zweedse woonwarenhuis. Om de dag te overbruggen die ik in Haparanda doorbreng, maak ik een wandeling waarbij ik onderstaande grensplekken passeer. Hieronder een aantal foto’s van deze wandeling en van het station in Haparanda, dat geheel in 19e eeuwse stijl is behouden.
